Testosteron en veroudering: feiten versus marketing

'Low T' is een van de best verkochte angsten in mannengezondheid. Wat is het verschil tussen normale veroudering en een echte diagnose — en waarom is dat verschil de kern van een reële marketingcontroverse?

Wat normale veroudering wel en niet doet aan testosteron

Totaal testosteron piekt gemiddeld rond je negentiende levensjaar en daalt tot je veertigste. Wat weinig mensen weten: een grootschalige, gevalideerde studie onder 10.097 gezonde mannen (13 gepoolde onderzoeken, leeftijd 3 tot 101 jaar, exclusief mannen met bekende testiculaire of hormonale aandoeningen) vond geen verder bewijs voor een gemiddelde daling van totaal testosteron na je veertigste — wel een sterk toenemende spreiding tússen mannen. Belangrijke kanttekening van de onderzoekers zelf: dit gaat over totaal testosteron. Vrij testosteron, de biologisch actieve fractie, kan volgens ander onderzoek wél verder dalen met de leeftijd.

De klinische definitie van hypogonadisme

Meer dan 20% van gezonde mannen boven de 60 heeft een testosteronspiegel onder de referentiewaarde voor jonge mannen; bij mannen van 75 ligt het gemiddelde zo'n 35% lager, en heeft ruim een kwart klinisch hypogonadisme. Hypogonadisme is een specifieke diagnose — gedefinieerde symptomen plús een laboratoriumbevestigde lage testosteronwaarde tegen vastgestelde grenswaarden. Niet iets wat leeftijd alleen bepaalt.

De "low T"-marketinggeschiedenis

"Low T"-marketing heeft testen en voorschrijven ver vóór de diagnostische criteria uit laten lopen. De Amerikaanse FDA meldde dat ongeveer een kwart van de mannen aan wie testosteron werd voorgeschreven, nooit hun hormoonspiegel had laten testen. Testosterontherapie is goedgekeurd specifiek voor hypogonadisme veroorzaakt door aandoeningen aan testikels, hypofyse of hersenen — niet voor normale veroudering — terwijl off-label voorschrijven voor "laat-optredend hypogonadisme" fors is gegroeid, in lijn met de marketing eerder dan met de diagnose.

De onopgeloste veiligheidsdiscussie

Er bestaat een reële, onopgeloste medische discussie over cardiovasculair risico en prostaatgerelateerd risico bij testosterontherapie. Dit is een bestaande wetenschappelijke controverse — Lemon Sunday beslecht die hier niet.

Waarom dit bij je huisarts hoort, niet bij een supplement

Testosterontherapie is in Nederland en de EU uitsluitend op recept verkrijgbaar — nooit een supplement, nooit iets wat Lemon Sunday ooit zal aanbieden of impliceren als iets om zelf te regelen. Vragen over je eigen testosteronspiegel horen bij je huisarts, niet bij een artikel.

Journalistiek en informatief, geen medisch advies, geen testadvies. Laatst bijgewerkt: 16 augustus 2026.

Bronnen

PMC4190174 — validated age-related normative model for male total testosterone (10,097 healthy males, 13 pooled studies, ages 3–101) — fetched and verified directly

NEJM — Identification of Late-Onset Hypogonadism in Middle-Aged and Elderly Men

Pharmaceutical Journal — "Moving the goalposts: the worrying rise of testosterone replacement therapy"

Human Reproduction (Oxford Academic) — TRT evidence/marketing systematic review